انواع سنسور دود

انواع سنسور دود

 انواع سنسور دود : هنگامی که آتش سوزی اتفاق می‌افتد، یکی از نشانه‌ها و علائم آن، به وجود آمدن دود است. به دلیل وجود این خصوصیت، می‌توان پیش از وقوع حادثه‌ی بدتر از این رویدادهای جلوگیری نمود. در نتیجه یکی از راه‌های سریع و به صرفه جهت شناسایی آتش سوزی، سنسور دود یا دتکتور دود می‌باشد. به کارگیری سنسورهای که یکی از ابزارهای سیستم اعلام حریق است دود در اتاق دیتاسنتر و سرور یک الزام است. دتکتورها یا آشکارسازها همان ابزارآلاتی هستند که قادرند، وقوع یک حادثه معین را به‌ سرعت شناسایی کنند. به طور مثال دتکتورهای حرکتی به حرکت حساس بوده، دتکتورهای گاز به نشت گاز حساس هستند و دتکتورهای دود و حرارت نیز به دما و دود در محل حساس می‌باشند.

سنسور دود یا آشکار ساز دود یا حسگر دود وسیله‌ای است که به منظور حس کردن دود حاصل از آتش سوزی جهت اعلام شرایط حریق و یا عملیات اطفاء حریق به کار می‌رود. به کارگیری سنسورهای دودی با توجه به مدل فعالیت و حجم رفت و آمد کاربران متفاوت است. برای مثال در محیط‌های صنعتی و تجاری که پر رفت و آمد هستند، بعد از فعال‌سازی سنسور دود، شبکه خودکار اطفاء حریق و سیستم اعلام هشدار را روشن نموده و یا از طریق یک سیگنال به مراکز آتش نشانی اطلاع می‌دهد. اما سنسورهای دود خانگی به طور معمول تنها یک زنگ هشدار یا علائم نوری ایجاد می‌نمایند.

انواع سنسور دود

۵ کاربرد اصلی سنسور دود

سنسور دود در محیط‌هایی که آتش‌سوزی سبب ایجاد دود می‌شود، کاربرد دارد. سنسور دود در منازل به شکل مطلوبی استفاده دارد، زیرا سقف منازل بسیار بلند نبوده و اسموک دتکتور در تشخیص به موقع دود موفق خواهد بود. اسموک دتکتور در مکان‌هایی که گرد و غبار و آلودگی اندکی دارند، همچون فروشگاه‌ها، اتاق خواب‌ها، مساجد، بیمارستان‌ها، اتاق برق، هتل‌ها، دفاتر کار و کتابخانه‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در مراکز صنعتی و سوله‌ها که دارای سقف‌های مرتفعی هستند، نصب سنسور دود در سقف چندان معقول نیست. در این محیط‌ها فاصله‌ی دود تا سنسور بسیار بوده، از این رو تا هنگام رسیدن دود به سنسور، آتش‌سوزی به میزان بسیاری توسعه یافته و مهار آن دشوار می‌شود. ضمن اینکه سنسورهای دودی در مکان‌هایی که در جریان هوای باز قرار دارند؛ بر کارآیی آن‌ها تأثیر نامطلوبی می‌گذارد. علاوه بر این سنسور دود به طور معمول در آشپزخانه‌ها به کار نمی‌رود؛ به طور کلی در آشپزخانه خانه‌ها از سنسور حرارتی استفاده می‌شود و در سایر نقاط خانه، سنسور دود نصب می‌گردد. در نتیجه سنسور دود در این محیط‌ها کاربرد ندارد:

🛑 در محیط‌هایی که آتش‌سوزی به دلیل ذوب مواد، بدون دود پیش می‌رود.

🛑 محیط‌های صنعتی که دود بسیاری در هوای آن معلق است.

🛑 در آشپزخانه‌ها و محیط‌هایی که آلودگی و رطوبت بسیاری وجود دارد.

🛑 در محل‌هایی که ارتفاع فراتر از ۱۰ متر دارند.

🛑 اتاق ژنراتورها و بویلرها

انواع سنسور دود

پرطرفدارترین انواع سنسور دود

سنسورهای دود بر حسب کاربردی که دارند، به انواع مختلفی تقسیم بندی می‌شوند:

📛 مدل نقطه‌ای سنسور دود که خود شامل دو مدل یونیزاسیون (فیزیکی) و فوتوالکرتیک (نوری) می‌باشد. به عنوان توضیحی مختصر، سنسور فوتوالکترونیک هنگامی به کار می‌رود که عملیات سوختن در آن‌ها کند صورت بگیرد، در صورتی که از سنسور دود یونیزاسیون مختص آتش سوزی‌هابا شعله‌ و سرعت بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرد. تکنولوژی استفاده شده در این دو مدل سنسور دارای تفاوت است که موجب عملکرد گوناگون آن‌ها می‌شود.

📛 نوع خطی سنسور دود تحت عنوان بیم دیتکتور نیز مطرح می‌باشد. این نوع سنسورها مختص محیط‌های بزرگ و گسترده همچون کارخانه‌ها، انبار، سالن و سوله در نظر گرفته شده‌اند. در این محیط‌ها تعبیه کردن یک سنسور دودی معمولی، عملی غیر اقتصادی بوده و مشکلاتی را ایجاد خواهد کرد.

📛 نوع مکشی سنسور دود که از فناوری پیشرفته تری در آن‌ استفاده شده است. این فناوری‌ها، موجب افزایش حساسیت شده و آن‌ها را به سنسورهای مطمئنی بدل نموده است. سیستم asd در این گونه سنسورها، هوا را به وسیله‌ی لوله‌های کوچک به درون کشیده و برای تشخیص دود، در یک پروسه پیوسته آن را آنالیز و بررسی می‌نماید. از این رو حتی هنگامی که امکان مشاهده دود وجود ندارد، می‌توان آن را شناسایی کرد.


🚩 با این آموزش به راحتی سیستم اعلام حریق نصب کنید : آموزش نصب اعلام حریق زیتکس


سنسور دود لیزری

یکی از انواع سنسورهای دود هوشمند، سنسور دود پرتوی مادون قرمز است که با استفاده از لیزر در کسری از دقیقه خود را تنظیم می‌نماید. این سنسورها به منظور محافظت از محیط‌های بزرگ عمومی و تجاری همچون مراکز خرید، تئاترها، اماکن پر تراکم و مکان‌های ورزشی همراه با چراغ‌های بزرگ و ارتفاع سقف بلند مورد استفاده قرار می‌گیرند.

سنسور دود لیزری برای مصارفی مختص محیط‌هایی طراحی شده‌ است که به اخطار سریع در زمان آتش سوزی نیاز دارد. آن‌ها برای شناسایی نخستین ذرات احتراق تهیه شده‌اند و برای مرکز ارتباطات از راه دور، یا اتاق رایانه‌ای و یا هر مکانی که عملیات حساسی دارد، مطلوب می‌باشند. سنسورهای دود لیزری به دود بسیار حساس هستند؛ حتی ۱۰۰ مرتبه حساس‌تر از دیگر سنسورها می‌باشند. از این رو برای ممانعت از اخطار ناخواسته، مراقبت بسیاری را می‌طلبد.

این سنسورها از نوع سنسورهای تنفسی و دود بوده که با استفاده از لوله‌هایی که در اطراف محل مورد نظر تعبیه شده‌اند و از طریق یک هواکش قدرتمند به درون محفظه کاشف مکیده و در مسیر اشعه لیزر قرار می‌گیرند. میان کاشف‌های لیزری نیز اختلاف‌هایی وجود دارد و در برخی از آن‌ها در یک نقطه مرکزی در محفظه، اشعه لیزر متمرکز نموده و هوای مکیده شده به درون کاشف به طور مستقیم از آن نقطه عبور داده می‌شود.

سنسور دود فوتوالکتریک

از مرسوم‌ترین سنسورهای به کار رفته در سیستم اعلام حریق متعارف و سیستم اعلام حریق آدرس پذیر، آشکارساز دود فتوالکتریک است. این نوع از دتکتور دود، روش مسدودسازی راه نور و یا پراکندگی نور را به کار می‌برد. در درون محفظه آشکارساز دود فتوالکتریک یک سیستم سازنده نور که به طور معمول LED است، استفاده می‌گردد. هنگامی که دود در سیستم وارد شود، از شدت نور کاسته شده و به‌ این ‌ترتیب سنسور دود فعال خواهد شد.

از جمله مزایای سنسور فتوالکتریک این است که از طریق اخطار‌های به ‌موقع و سریع می‌تواند آتش‌سوزی‌های ملایم با حساسیت بالا به ذرات مرئی دود و حرارت کم را به آسانی تشخیص دهد. لازم به ذکر است که در محیط‌هایی که آلودگی بسیار است، تعبیه شوند؛ با گذشت زمان از حساسیت آن‌ها کاسته شده و با افت عملکرد مواجه می‌شوند.

آشکارساز دود فوتوالکتریک، از مدل سنسور چشم الکترونیکی می‌باشد. از این نوع سنسور به منظور شناسایی آتش سوزی‌هایی استفاده می‌شود که پروسه سوختن آن با شعله کم و سرعت پایین همراه باشد. این مدل سنسور به سقف اتصال می‌یابد، چرا که آتش، گازهای به شدت داغی را ایجاد می‌کند و از آنجا که چگالی این مواد از هوای معمولی کمتر است، سبک‌تر بوده و در ارتفاع بالاتری از هوا مشاهده می‌شوند؛ از این رو گازها به سوی آشکارساز که در سقف تعبیه شده، حرکت می‌کنند. با این فرآیند، دتکتور دود را تشخیص می‌دهد.

سنسور دود یونیزاسیون

سنسور دود یونیزاسیون

یکی دیگر از انواع سنسورهای دود، تحت عنوان آشکارساز دود یونیزاسیون در دسترس می‌باشد که از یک محفظه تشکیل شده است که با هوای باز در ارتباط می‌باشد. فضای درونی محفظه توسط منبع رادیواکتیو یونیزه می‌گردد. یونیزاسیون مرحله‌ای بوده که مولکول‌های هوا به الکترون‌های منفی و یون‌های مثبت تبدیل خواهند شد. در شرایطی که یک ولتاژ میان این محفظه ایجاد شود، یون‌ها به سوی قطب مخالف صفحه‌ها حرکت می‌نمایند.

حرکت یون‌های مثبت به سوی الکترون‌های منفی و حرکت الکترون‌های منفی به سوی یون‌های مثبت، سبب ایجاد جریان الکتریکی می‌گردد. اگر دود وارد محفظه شود، از میزان جریان الکتریسته کاسته شده و موجب فعال سازی آشکارساز دود یونیزاسیون می‌شود.

این سنسور بینی الکترونیکی نیز نامیده می‌شود، چرا که نوعی حسگر شیمی در آن به کار رفته است تا بتواند دودی که داخل محفظه است را تشخیص دهد. این نوع دتکتور در آتش سوزی‌هایی با شعله زیاد و سرعت بسیار کاربرد دارد. هر یک از این آشکارسازهای دود از تکنولوژی‌های گوناگونی جهت شناسایی دود و آتش سوزی استفاده می‌نمایند، به همین علت کارآیی آن‌ها در مقابل آتش سوزی به طور کامل با یکدیگر متفاوت هستند.

یک محفظه یونیزاسیون در داخل این نوع سنسورها وجود دارد که هوا وارد آن می‌گردد. در نتیجه از طریق خصلت یونیزه کردن ذرات جهت تعیین غلظت هوای محیط و علاوه بر این شناسایی عناصر فعال ساز اخطارها استفاده می‌کند.


🚩 چه قدر با جدیدترین استانداردهای اعلام حریق آشنا هستید؟ انواع استاندارد اعلام حریق


سنسور مکنده دود (ASD)

سنسور مکنده هوا (ASD) یا ایرسمپلینگ مختصر شده عبارت Air Sampling Detector است. این مدل از آشکارسازها در دسته دتکتورهای تشخیص دهنده دود هستند. با نظر به اینکه قدرت شناسایی این مدل از سنسورها در قیاس با سنسورهای موضعی بسیار بیشتر است؛ به همین دلیل در محیط‌هایی که دارای حساسیت بالایی هستند، این نوع سنسورهای دود به کار می‌روند.

این گونه از سنسورها توسط یک شبکه لوله‌کشی شده معین در سرتاسر محل هر زمان در شرایط نمونه برداری از محیط هستند. این نوع از سنسورها به یک سنسور موتورایز مکنده مجهز می‌باشند، به این ترتیب که این مکنده پیوسته در شرایط مکش و نمونه برداری از هوای محیط مورد نظر است. به طور متناوب محیط را بررسی کرده و به محض بروز کوچکترین اختلال در نمودار وضعیت محیط، به ارسال اخطار به پنل مرکزی اقدام می‌نماید که کنترل پنل نیز سیستم هشدار را به صدا در می‌آورد.

سنسور مکنده دود با نظر به سرعت بالا در شناسایی دود و آتش در محل‌های حساس همچون Clean roomها، اتاق سرور، اتاقIT   و … استفاده دارد. این سنسور در مکانی که ریسک آتش سوزی بالایی داشته، سریعترین زمان شناسایی را در اختیار دارد که در نتیجه از اموال و جان افراد محافظت می‌نماید.

بهترین روش نصب و نگهداری انواع سنسور دود

🆙 سرعت عمل در اعلام آتش سوزی دارای اهمیت بسیاری است. از این رو می‌بایست اطمینان حاصل کنید که دتکتورهای دود به تعداد مناسبی به کار گرفته می‌شوند.

🆙 مسیر دود همواره به سوی بالاست. در نتیجه چنانچه دتکتور را روی دیوار تعبیه نمودید، می‌بایست به اندازه ۳۰ سانتی متر دارای فاصله از سقف باشد.

🆙 اطراف دریچه‌ها، درب‌ها و پنجره‌ها جریان هوا وجود داشته که موجب می‌شود در عملکرد دتکتور دود اختلال ایجاد گردد. از این رو نبایستی در اطراف این محیط‌ها نصب شود.

🆙 نصب دتکتور دود به ارزیابی موارد مهمی نیازمند است و برای آن می‌بایست از یک متخصص نصب یا مهندس برق یاری گرفت.

🆙 دتکتورهای دود سرعت عمل خوبی دارند اما بایستی توجه داشت که از آن‌ها در محل‌هایی که گرد و غبار و آلودگی معمولی دارند استفاده می‌شود.

بدیهی است چنانچه به وضعیت نگهداری دتکتورهای دود توجه نشود، موجب می‌شود در وضعیت بحرانی مناسب‌ترین کارآیی خود را نداشته باشند. از این رو رعایت یک سری موارد همچون نصب خود سنسور دارای اهمیت بسیاری است:

⭕ هفته‌ای یک مرتبه آن را امتحان نموده تا از سالم بودن آن اطمینان حاصل شود. تنها کافیست کلید تست را فشرده و منتظر اخطار باشید.

⭕ باتری را هر سال تعویض کنید.

⭕ سالی یک مرتبه آن را تمیز نموده تا از گرد و غبار عاری شود.

⭕ هر ده سال یک مرتبه آن‌ها را تعویض نمائید.

سخن آخر

انواع سنسور دود یا دتکتور دود سنسوری جهت حس کردن دود آتش جهت اعلام شرایط حریق و عملیات اطفا است . این سنسور با توجه به مدل فعالیت و حجم رفت و آمد در انواع مختلفی طراحی و تولید شده است برای مثال سنسورهای دود به کار رفته در کاریخانه ها بیشتر و قوی تر از سنسورهای دود به کار رفته در محیط های خانگی است. سنسور دود در محیط‌هایی که در آن دود معلق است و یا آلودگی و رطوبت زیادی وجود دارد کاربرد ندارد. 

در صورت کسب اطلاعات بیشتر با کارشناسان ما در آتش ندا تماس بگیرید همچنین شما می‌توانید تجربیات و نظرات خود را در خصوص انواع سنسور با ما به اشتراک بگذاریرد.

بروزرسانی ۱٫۰۸٫۰۰

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نیاز به کمک دارید؟ پیام دهید